System zapalników elektronicznych i-kon.

Wiadomo nie od dziś, że sąsiedztwo obiektów chronionych i zabudowań jest dużym wyzwaniem dla kopalń odkrywkowych stosujących urabianie materiałami wybuchowymi. Często konieczne jest redukowanie ładunku materiału wybuchowego czy zmniejszanie ilości otworów strzałowych stosowanych w jednej serii. Działania te zmierzają do minimalizacji niekorzystnego wpływu drgań sejsmicznych.

Ponieważ drgania o różnych parametrach (prędkość, przyspieszenie) w różny sposób oddziałują na budynki i budowle, to korygując charakter drgań można ograniczać skutki stosowania materiałów wybuchowych. Istnieją już techniczne możliwości bardzo precyzyjnego dobierania czasów opóźnień w zapalnikach, takie jak systemy zapalników elektronicznych. Pozwalają one na odpalanie ładunków MW z precyzją rzędu 1ms, co w porównaniu do systemu nieelektrycznego (nie mówiąc już o elektrycznym) jest bardzo dużym postępem. System posiada już dopuszczenie prezesa Wyższego Urzędu Górniczego do stosowania w zakładach górniczych. Należy zapytać jakie zalety posiada on w porównaniu z powszechnie stosowanymi systemami nieelektrycznym i elektrycznym? Przede wszystkim można tu wymienić precyzję programowania opóźnień i szeroki zakres czasu w jakim można je ustawiać (do 15 000 ms), szybkość programowania i łatwość obsługi, wysoki stopień bezpieczeństwa.

W dniu 14 czerwca 2008 roku firma Orica Poland Sp. z o. o. wspólnie z Centralnym Laboratorium Techniki Strzelniczej przy Katedrze Górnictwa Odkrywkowego Akademii Górniczo- Hutniczej w Krakowie zaprezentowała w Regulicach system zapalników elektronicznych i-kon. Uczestnicy spotkania (m.in. przedstawiciele przemysłu, urzędów górniczych, studenci, pracownicy naukowi) zostali szczegółowo zapoznani z budową i działaniem poszczególnych elementów i całego systemu. Podsumowaniem spotkania był pokaz działania zapalników elektronicznych.

Oczywiście strzelania doświadczalne są tylko pierwszym etapem we wprowadzaniu każdej technologii do praktyki. Dlatego też pod koniec czerwca w kopalni Kowala rozpoczęły się i były prowadzone przez kilka miesięcy pierwsze w Polsce doświadczalne strzelania systemem elektronicznym w warunkach przemysłowych. Strzelania te prowadzono z udziałem Instytutu Górnictwa Odkrywkowego POLTEGOR we Wrocławiu. Na podstawie pomiarów terenowych wyznaczono dopuszczalne wielkości ładunków MW oraz określono warunki technologiczne prowadzenia robót strzałowych warunkujących zachowanie stref zagrożeń w granicach terenu górniczego. Potwierdzono przydatności zapalników elektronicznych do ograniczania wpływu drgań sejsmicznych na obiekty sąsiadujące z kopalnią. Po zakończeniu strzelania doświadczalnego Instytut Poltegor sporządził ekspertyzę, która została wdrożona do stosowania . Wyniki badań są na bieżąco rejestrowane przez Kopalnianą Stację Monitoringu Drgań we współpracy z pracownikami Akademii Górniniczo-Hutniczej w Krakowie analizowane. Redukcja niekorzystnych wpływów z pewnością przyczyni się do poprawienia dobrosąsiedzkich stosunków Zakładu z mieszkańcami okolicznych miejscowości.

Autor: Zenon Sypniowski